คำถาม – คำตอบ งานสัมมนาใหญ่ประจำปี 2549 “ Better Understanding : Governance,Control and Risk Management” วันศุกร์ที่ 25 สิงหาคม 2549 เวลา 9.00 – 16.30 น. ณ ห้องสยามมกุฎราชกุมาร อาคารเฉลิมพระบารมี 50 ปี รวบรวมประเด็นคำถามและคำตอบโดย รศ. ดร.พรอนงค์ บุษราตระกูล อาจารย์ประจำภาควิชาการเงินและการธนาคาร คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จากงานสัมมนาใหญ่ประจำปีพ.ศ. 2549 ที่ผ่านมา ได้มีคำถามจากผู้เข้าร่วมสัมมนา ส่งมาให้กับวิทยากรในช่วงเช้า (09.00 - 12.00 น.) แต่เนื่องจากเวลามีจำกัดทำให้วิทยากรไม่สามารถตอบคำถามต่าง ๆ ได้หมด ผู้เขียนในฐานะเป็นผู้ดำเนินการสัมนาในครั้งนั้น จึงได้รวบรวมคำถามที่น่าสนใจและอยู่ในขอบเขตที่ผู้เขียนสามารถให้ความคิดเห็นมาแสดงดังคำถามต่อไปนี้ คำถามที่ 1. จะมีวิธีการแก้ไขหรือมีการช่วยเหลือพนักงานใหม่ให้ได้รับความไว้วางใจจากคนในองค์กรได้หรือไม่เพราะวัฒนธรรมบางองค์กรไม่ไว้ใจพนักงานที่เข้าทำงานใหม่ คำตอบ การหมุนเวียนบุคลากรในองค์กรโดยมีพนักงานใหม่เข้ามาทดแทนพนักงานเก่าที่ลาออกไปแล้วหรือครบกำหนดอายุการทำงาน อีกทั้งการรับพนักงานใหม่เข้ามาเนื่องจากองค์กรมีการขยายเติบโตขึ้น จัดได้ว่าเป็นเรื่องปกติขององค์กรโดยทั่ว ๆ ไป ดังนั้นปัญหาของการไม่ไว้วางใจบุคลากรที่เข้ามาทำงานใหม่จึงไม่น่าจะเกิดขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ จนกระทั่งเป็นวัฒนธรรมที่ไม่ดีของขององค์กร อาจมีบ้างที่จากโครงสร้างและขอบเขตหน้าที่ของแต่ละตำแหน่งงานในองค์กรโดยส่วนใหญ่ที่จะมีการจำกัดบทบาทความรับผิดชอบของพนักงานใหม่ไว้ก่อน เนื่องจากเรื่องของประสบการณ์และความต่อเนื่องของระบบงานเดิม ซึ่งเมื่อพนักงานใหม่นั้นผ่านพ้นขั้นตอนการทดลองงานแล้ว แสดงว่าสมควรได้รับการปฏิบัติและมอบหมายหน้าที่ความรับผิดชอบให้ตรงกับตำแหน่งงาน วิธีการที่จะช่วยให้กระบวนการตรงนี้ชัดเจน จึงได้แก่ การกำหนดคุณลักษณะของงาน (Job Description) ระบบการทดลองงานไปจนถึงแผนผังตำแหน่งงานขององค์กรที่ชัดเจนและมีการเผยแพร่ และถ้าพิจารณาลึกลงไปถึงความไว้วางใจ หรือยอมรับได้ต่อบุคลากรใหม่จากบุคลากรเก่า ๆ ในองค์กร คงจะเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องในหลายด้าน ตั้งแต่บุคลิกภาพของพนักงานใหม่ที่ต้องมีการปรับเปลี่ยนให้เข้ากับสภาพแวดล้อมไปจนถึงวิธีการในการคัดเลือกพนักงานใหม่ว่าโปร่งใสเป็นที่ยอมรับได้หรือไม่ สิ่งหนึ่งที่ช่วยหรือสนับสนุนวัฒนธรรมขององค์กรที่ดี ผู้ตอบเห็นว่า ได้แก่ การทำให้กระบวนการต่าง ๆ ในองค์กรมีความโปร่งใส ยุติธรรม และมีความรับผิดชอบ โดยการกำหนดและเผยแพร่ไม่ว่าจะเป็นการคัดเลือกพนักงาน คุณสมบัติของพนักงาน ไปจนถึงวัฒนธรรมองค์กรที่พึงประสงค์ที่เป็นลายลักษณ์อักษร รวมทั้งวิธีการติดต่อสื่อสารที่มีประสิทธิภาพในองค์กร คำถามที่ 2. บริษัทที่ตลาดหลักทรัพย์ประเมินแล้วว่ามี Corporate Governance อยู่ในระดับดีจะเชื่อได้ว่ารายงานทางการเงินเชื่อถือได้หรือไม่ อย่างไร ? คำตอบ บริษัทที่มีการกำกับดูแลกิจการที่ดี หมายถึง บริษัทที่จัดให้มีระบบบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพ โปร่งใส ตรวจสอบได้ ซึ่งช่วยสร้างความเชื่อมั่นและมั่นใจให้แก่ผู้มีส่วนได้เสียและเกี่ยวข้องทุกฝ่าย โดยมีหลักการและแผนปฎิบัติที่ดี โดยองค์ประกอบข้อหนึ่งที่สำคัญในการประเมิน ได้แก่ การเปิดเผยข้อมูลและความโปร่งใส ซึ่งคุณภาพของรายงานทางการเงินเป็นคุณสมบัติที่สำคัญ ดังนั้นถ้าพิจารณาตามที่กล่าวมา คำตอบจึงเป็นว่าเชื่อถือได้ คำถามที่ 3. เรื่องการกำหนดเพิ่มเติมเกี่ยวกับความรับผิดชอบของคณะกรรมการใน หัวข้อ ให้มีการประเมินผลปฎิบัติงานของคณะกรรมการเป็นประจำทุกปี ใครเป็นคนประเมิน ? คำถามที่ 4. ในทางปฏิบัติมีขั้นตอนการประเมินผลการปฏิบัติงานของคณะกรรมการอย่างไร? และโดยใคร? คำตอบ การกำหนดเพิ่มเติมสำหรับบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยเกี่ยวกับความรับผิดชอบของคณะกรรมการที่ให้มีการประเมินผลปฎิบัติงานของคณะกรรมการเป็นประจำทุกปีนั้น ในข้อกำหนดไม่ได้ระบุว่าคณะกรรมการจะต้องประเมินโดยผู้ใด โดยทั่วไปหลักการประเมินผลปฎิบัติงานของคณะกรรมการนั้น มาจากหลักการที่ว่า คณะกรรมการมีบทบาทสำคัญในการกำกับดูแลนโยบายสำคัญต่างๆขององค์กร รวมทั้งทิศทางของการประกอบธุรกิจ ซึ่งเป็นเรื่องที่สำคัญและส่งผลอย่างมีนัยกับองค์กร ในเมื่อส่วนต่างๆ ขององค์กรที่ได้นำนโยบายและทิศทางจากคณะกรรมการไปปฏิบติและดำเนินการต่างได้จัดให้มีการประเมินผลไม่ว่า จะเป็นตำแหน่งงานใดในองค์กร ตั้งแต่ผู้บริหารระดับสูง จนถึงพนักงานระดับปฎิบัติงานตลอดจนมีการนำผลการดำเนินงานองค์กรมาจัดทำการประเมินผลการดำเนินงานโดยรวมขององค์กรในรูปแบบการประเมินผลประกอบการทางการเงินหรือด้านต่าง ๆ ดังนั้น คณะกรรมการที่มีบทบาทสำคัญสำหรับองค์กรในนัยเดียวกัน จึงสมควรได้รับการประเมินผลการปฎิบัติงานด้วยเช่นกัน ถ้าประเด็นหลักของการประเมินเป็นเพื่อการพัฒนาแล้ว (วัดไม่ได้ พัฒนาไม่ได้) ผู้เกี่ยวข้องทั้งหลายจะเล็งเห็นถึงประโยชน์จากการประเมินผลมากยิ่งขึ้น โดยทั่วไป การประเมินผลปฎิบัติงานของคณะกรรมการ มีอยู่ 3 วิธี | | ข้อดี | ข้อเสีย | | 1. ประเมินตนเองของกรรมการแต่ละท่าน | - มีวิธีการง่าย สามารถลดความขัดแย้งของผู้ถูกประเมินได้ | - เกิดอคติจากผู้ประเมิน ส่งผลให้ไม่ได้ผลลัพธ์ที่สามารถนำไปแก้ไขปรับปรุงได้อย่างมีประสิทธิภาพ | | 2. ประเมินไขว้จากคณะกรรมการแต่ละท่าน | - ลดการมีอคติต่อตนเอง- ผลลัพธ์สามารถสอบทานได้จากหลายความคิดเห็นของคณะกรรมการหลายท่าน | - ต้องมีการเก็บข้อมูลอ้างอิง- อาจก่อให้เกิดการสูญเสียกรรมการที่มีคุณสมบัติดีแต่ไม่อยากถูกประเมินโดยบุคคลอื่น- กรรมการแต่ละท่านไม่ทราบขอบเขตงาน ของกรรมการท่านอื่นหรือทราบไม่ครบถ้วน (อยู่คนละคณะอนุกรรมการ) ส่งผลให้เกิดอคติต่อการประเมิน (มีการละเลยบางประเด็นหรือให้น้ำหนักบางประเด็นมากเกินไป) | | 3.ประเมินภาพรวมของคณะกรรมการ | - ลดความขัดแย้งส่วนบุคคล- มุ่งสู่บทบาทของการปฎิบัติงานของคณะกรรมการเป็นองค์รวมเพื่อประโยชน์สูงสุดขององค์กร | - ต้องมีการเก็บข้อมูลอ้างอิง- ต้องมีการระบุถึงวัตถุประสงค์ ขอบเขตการทำงาน ตลอดจนบทบาทของคณะกรรมการเป็นรูปธรรมที่สอดคล้องกับองค์กร (อาจใช้ BSC เป็นเครื่องมือ) |
คำถาม 5. การทบทวนระบบการควบคุมภายใน รวมทั้งการประเมินผลการจัดการความเสี่ยงฯ เอกสารอะไรบ้างที่ตลาดหลักทรัพย์ฯ จะยอมรับได้ว่า บมจ. ได้ดำเนินการแล้ว คำตอบ เนื่องจากระบบการควบคุมภายในและการบริหารความเสี่ยงที่ดี เป็นเรื่องสำคัญที่ผู้บริหารระดับสูงขององค์กรและหรือหน่วยงานนั้น ๆ จะต้องให้ความสำคัญ เอกสารที่จะสนับสนุนกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการเพิ่มประสิทธิภาพการควบคุมภายในมี อาทิ หนังสือนัดประชุมรายงานการประชุมของผู้บริหารระดับสูงและกรรมการบริษัทที่เกี่ยวข้องกับการติดตามการรายงาน ผลของระบบควบคุมภายใน รวมทั้งรายงานสรุปกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับระบบควบคุมภายในและระบบบริหารความเสี่ยง เช่น แผนการปฏิบัติงานของหน่วยตรวจสอบและหน่วยงานบริหารความเสี่ยง ตลอดจนผลการประเมินจากบุคคล หน่วยงานที่เป็นอิสระ ทั้งจากภายในองค์กร (หน่วนงานตรวจสอบภายในที่มีโครงสร้างเป็นอิสระ)หรือผู้ตรวจสอบจากภายนอกองค์กร รวมทั้งความเห็นของผู้ตรวจสอบบัญชีต่อผลประเมินนั้นอีกทีน่าจะเป็นประโยชน์ในการชี้แจงแก่หน่วยกำกับดูแลได้ คำถาม 6. ตามที่อาจารย์หิรัญ รดีศรี กล่าวไว้ว่า ได้มีการให้รางวัลบริษัทจดทะเบียนที่ได้รับ Corporate Governance จำนวน 8 บริษัท อยากทราบว่าในเดือน กรกฎาคม ที่ผ่านมา ตลาดหลักทรัพย์มอบรางวัลให้กับบริษัทจดทะเบียนรวมที่รายและมีชื่อบริษัทอะไรบ้าง ? คำตอบ การเงินธนาคารร่วมกับตลาดหลักทรัพย์ฯ จัด SET AWARDS 2006 มอบรางวัลบริษัทยอดเยี่ยม Best Corporate Governance Report Awards โดยรางวัลสำหรับบริษัทจดทะเบียนที่โดดเด่นในด้านการปฏิบัติตามหลักการกำกับดูแลกิจการที่ดี 15 ข้อที่ตลาดหลักทรัพย์ฯ กำหนด มีการพิจารณาจากแบบ 56-1 รายงานประจำปี หนังสือนัดประชุม และรายงานการประชุมผู้ถือหุ้น จำนวน 8 รางวัล ได้แก่ บริษัท บริการเชื้อเพลิงการบิน กรุงเทพ จำกัด (มหาชน) บริษัท ทางด่วนกรุงเทพฯ จำกัด (มหาชน) บริษัท จัดการและพัฒนาทรัพยากรน้ำภาคตะวันออก จำกัด (มหาชน) บริษัท เอ็น ซี เฮ้าส์ซิ่ง จำกัด (มหาชน) บริษัท พรีเชียส ชิพปิ้ง จำกัด (มหาชน) ธนาคาร ไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) ธนาคาร นครหลวงไทย จำกัด (มหาชน) บริษัท ทุนธนชาต จำกัด (มหาชน) |
